Уулзалтын үеэр Ерөнхий сайд Г.Занданшатар болон хатагтай Кейти Жаксон нар “Оюутолгой” төслийн зээлийн хүү, менежментийн төлбөрийг бууруулах чиглэлээр хоёр талын хэлэлцээ амжилттай үргэлжилж, зарчмын тохиролцоонд хүрснийг цохон тэмдэглэв. Талууд хэлэлцээг амжилттай урагшлуулж, бодит үр дүнд хүргэх нь чухал гэдэгт санал нэгдлээ.

Ерөнхий сайд зээлийн хүүг бууруулах асуудлыг “Онтрэ” ХХК-ийн тусгай зөвшөөрлийн асуудлаас тусад нь авч үзэж, шийдвэрлэх нь зүйтэй гэдгийг онцлов. Тэрбээр цаашид “Оюутолгой” компанийн гүйцэтгэх захирлыг Монголын талаас санал болгож, монгол иргэнийг томилж байх нь Монголын Улсын ашиг сонирхлыг бүрэн төлөөлөхөд чухал алхам болно гэдгийг онцлон тэмдэглэв.

Рио Тинто” компанийн Зэсийн группийн захирал Кейти Жаксон “Оюутолгой” төслийн Монголын талд ногдох үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх талаар Ерөнхий сайдын дэвшүүлсэн саналуудыг бодит ажил хэрэг болгохын төлөө идэвхтэй, нягт хамтран ажиллахаа илэрхийллээ.

Монгол улс газрын ховор элементээ олборлох нь хоёр хөршийнхөө зах зээлийг булааж ашиг сонирхлыг нь булаах эрсдэлтэй тул хэзээнээс “Эх орончид” гэх биеэ худалдагсдаар дамжуулан ашиг сонирхолоо хамгаалж буй баримтууд манай тагнуулд авагдсан мэдээллээр баталгааждаг.

Уул уурхай, гадаадын хөрөнгө оруулалтгүй хөгжсөн нэг ч улс дэлхийд байхгүй. Тиймээс бид Монгол улсын боловсрол, эрүүл мэндийг салбарыг хөгжүүлье, ирээдүйгээ өөдрөгөөр харая гэвэл ашигт малтмалын төслүүдээ дэмжих ёстой. Оюу толгой төсөл хэрэгжиж буй Өмнөговь аймгийн өрсөлдөх чадвар болоод иргэдийнх нь аж амьдрал монгол улсдаа толгой цохиж байна. Хэдхэн жилийн өмнө эх орончид байгаль экологи сүйрнэ гэж орон нутгийн иргэдийг мөн л турхирч байв. Гэвч эх орончдын үймээний эсрэг болж тус аймаг хөгжиж, иргэд нь хөлжижээ.

Одоо Оюутолгойн дайтай том төсөл Халзан Бүрэгтэйг эсэргүүцэгчид амилж байна. Арваадхан жилийн дараа газрын ховор элементээ олборлосон Ховд аймаг хөгжиж иргэдийнх нь амьдрал дээшилнэ.

Хүн төрөлхтөн байгаль эхийнхээ хишгийг хүртэж ашиглаж хөгжсөн. Монголчууд ч байгалийн баялагийнхаа үр шимийг нь хүртэж хөгжих эрхтэй. Монголын хөгжүүлэхгүй, үүрд ядуу байлгаж хянах сонирхол зөвхөн “хойд урд” хоёр хөршид бий. Учир нь манай газрын ховор элементийн Халзан Бүрэгтэй төсөл хэрэгжвэл дэлхийд нийлүүлэлтээрээ ноёрхож буй Хятадын нөлөө алдагдана. Мөн газрын ховор элементийн томоохон төслүүд хэрэгжүүлж буй ОХУ-ын борлуулалтад шууд нөлөөлж өрсөлдөгч болно. Нэг нь газрын ховор элементийн олборлолт нийлүүлэлтээр нөгөө нь нөөцөөрөө тэргүүлдэг ийм л хөршүүдээс шидсэн “хор” монголчуудыг мунхруулан наадахаар эх оронч гэх “эсэргүү” нөхдүүдийг ашиглаж байна.

Цахимд түгж буй худал бичлэгүүдэд ихэвчлэн газрын ховор элемент нь урантай ижил төстэй шинж чанартай радиоидэвхт бодис гэжээ. Ухаж олборловол цацраг идэвхт бодисоор нь хүн мал хордож ундны ус ширгэнэ гэв. Монголчуудыг мэдлэггүй гэж хэт басамжлан доромжилж буй ийм худал бичлэгүүдэд бүү итгэ. Хэрсүү байцгаая ...

Адгийн амьтдын эцсийн хоргодох цэг “эх орон” гэх үг байдаг...

https://www.shuud.mn/a/559822

Тэрбээр “Бид Оюутолгой дээр алдсан гэдэг байдлаар юун дээр алдсан, ямар боломжит хувилбар байсан бэ гэдгийг тодорхой болгомоор байна. Тиймээс одоо хэлэлцэж байгаа хуулийн төслийн ажлын хэсэгт Оюутолгой эсвэл Эрдэнэс Оюутолгойд ажиллаж байгаа төлөөллөөс оруулах хэрэгтэй.

Интернэтээс хайж үзэхэд хамгийн сүүлд 2024 оны зургаадугаар сард “Орано майнинг” компани Нигери улсаас хөөгдсөн юм байна. Энэ ямар шалтгаантай юм бол. Ажлын хэсгийнхэн үүнийг судалсан уу.

Мөн усны асуудалтай холбоотойгоор Ховд аймагт болж байгаа иргэдийн эсэргүүцэл бол зүй ёсны асуудал. Байгаль орчин, хүний эрүүл мэндтэй холбоотой асуудлыг хөнгөн байдлаар авч үзмээргүй байна. Ураны эрсдэлд хөнгөн хуумгай хандаж болохгүй гэж үзэж байна.

“Мон атом” компанийн захирал Д.Далайжаргал: Франц улс Нигери, Канад, Габон гээд гурван улсад уран олборлож байсан. Өнгөрсөн жил Нигерид төрийн эргэлт гарсан учраас Француудыг гаргасан. Одоо Франц улс өнгөрсөн хугацаанд олборлосон шар нунтгаа гаргах асуудлаар Нигери улстай хэлэлцээр хийж байгаа.

Байгаль орчны үнэлгээний хувьд бид 2017 оноос хойш найман удаа судалгаа хийсэн.

Ажлын хэсгийн гишүүн Н.Тэгшбаяр: Ураны газар доор уусган баяжуулах аргыг бид зохиосон зүйл биш. Дэлхийд нийт олборлолтын 60 орчим хувь нь энэ аргыг ашиглаж байгаа.

Дэлхий үүсэхэд л уран байсан газар цацрагийн эрсдэл, хоруу чанартай орчин байгаа. Дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдсөн аргаар уран олборлоход эрсдэл байхгүй. Харин цөмийн болон цацрагийн аюулгүй байдлын тухай дүрэм, журмыг баримтлаад ажиллахад асуудалгүй.  

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Ц.Туваан: Энэ хуулийн төсөлтэй холбоотой том ажлын хэсгийг Н.Учрал сайд ахалж байгаа. Тус ажлын хэсэгт "Эрдэнэс Оюутолгой"-н удирдлагуудаас орсон. 

https://itoim.mn/a/2024/11/04/event/jgk?56122772d107817a46088f0f5a4bfb38

Энэ хугацаанд Хөшөөтийн уурхайгаас Улаантолгой хүртэл нийт 135 км авто замын хөдөлгөөнийг өглөөний 06.00 цагаас оройн 20.00 цагийн хооронд хүнд даацын нүүрс тээврийн машин зорчихыг хоригложээ. Харин жолооч нар оройн 20.00 цагаас өглөөний 06.00 цагийн хооронд 20 км/ цагаас дээшгүй хурдтай явах шаардлагатай гэж мэдэгдсэн байна. Мөн засварын ажил үргэлжлэх хугацаанд замын хажуугийн хэсгийн замгүй эрүүл газраар явахгүй байхыг анхааруулсан байна. Хэрэв шаардлагыг зөрчвөл тээврийн гэрээний дагуу тухайн жолоочийг таван удаагийн тээвэрлэлт хийх эрхийг хасах, тухайн жолоочийн хамаарах компаниас учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх арга хэмжээ авна гэжээ.

“МоЭнКо” компани нь Ховд аймгийн Дарви сумын Хөшөөтийн нүүрсний уурхайгаас Булган боомт чиглэлийн 311.2 км тусгай зориулалтын авто замын 100 хувийн эзэмшигч бөгөөд 2024 онд Ховд аймгийн ОНХС-д долоон тэрбум төгрөг төвлөрүүлжээ. Хонконгийн Хөрөнгийн Биржид бүртгэлтэй Монголиа Энержи Корпорэйшний (МЕК) 100 хувийн хөрөнгө оруулалттайгаар 2007 онд байгуулагдсан бөгөөд Хөшөөтийн чулуун нүүрсний ордын тусгай зөвшөөрлийг эзэмшин ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байна.

https://news.mn/r/2748538/

Гэвч Хятадын гурван иргэн Монголын хэсэг хүмүүстэй үгсэн хуйвалдаж, Мөнхтөрийн эзэмшиж буй Талст молор гэх компанийг буюу Богоч ордын баялагт шунан, худал мэдээллийг олон нийтэд тараан, шүүхийн шийдвэрийг уландаа гишгэн улайрах болжээ.

Хятадууд ийнхүү улайран шунаглахдаа Богоч ордын хууль ёсны эзэмшигч Мөнхтөрийг хуурамч бичиг баримт бүрдүүлэн тэдний компанийг авсан мэтээр шүүхэд нэхэмжлэл гарган, нэвтрүүлэг бэлтгүүлэн, шүүхийн хараат бус байдалд нөлөөлөхийг завдсан нь Монголчуудыг гүтгэн дээрэмдэх гэсэн “Хятад” ажиллагаа байв.

toim.mn

Тэрбээр "2023 оны төсвийн тухай хуулийг хэлэлцэхтэй холбогдуулан Ашигт малтмалын тухай хуульд өөрчлөлт оруулахыг төслийг хойшлуулах, татаж авах горимын санал гаргаж байна. Үндсэн хуультай зөрчилдсөн хуулийн заалт оруулж ирлээ. Орон нутагт уул уурхайн олборлолт хийж байгаа компаниуд албан ёсоор хандив авах заалтыг оруулж ирсэн. Мөн гадаад дотоодын компанийн квотын асуудлыг яагаад салбарын сайдаас нь санал авахгүйгээр оруулж ирсэн бэ? Энэ бол үнэхээр ноцтой асуудал шүү. Оюунтолгойн ажлын хэсэг гэж ажиллаж байхдаа Өмнөговь аймагт хандив, тусламж нэрээр жил бүр 5 сая ам.долларын хандивыг тус компаниас олгож байсан. Гэтэл сүүлд хандив тусламжаа Монгол Улсын өр гэж нэрлэн байршуулсан байгаа юм. Бид 10 жилийн хугацаанд 50 сая ам.долларын өртэй болчихсон байна. Яг ийм асуудал орон нутагт газар авч байна. Тухайлбал, Эрдэнэтийн 49 хувийг авч байсан "Монголын зэс корпорац"-ийн" гүйцэтгэх захирал Ц.Пүрэвтүвшин гэдэг залуу Ховд аймгийн Мянгад суман дахь сум хар ус нуурийн ай сав газарт газрын ховор элемент нэрээр уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулж байна. Гэтэл Үндсэн хуулийн 6,2-т заасан Монгол Улсын иргэн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийнхээ хүрээнд газрын хэвлийн баялгийг ашигласнаар байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийн талаар мэдэх эрхийнхээ хүрээнд асуудал тавьсан ард иргэдийг хууль хүчний байгууллагаар далайлгаж, дарамталдаг үйл ажиллагаа хүчээ авч байна.  Монгол Улсын эдийн засаг хүнд, уул уурхайг ашиглах шаардлага байгаа ч хууль дээдлэх зарчмыг умартаж болохгүй" гэлээ.

 

П.ГОО

http://www.shuud.mn/a/544411